monde-diplomatique.gr

Accueil du site > Le diplo en grec > 2010 > 01. Ιανουάριος > Η σκοτεινή πλευρά της Μπουρκίνα Φάσο

Οι μεταμορφώσεις του Μπλεζ Κομπαορέ

Η σκοτεινή πλευρά της Μπουρκίνα Φάσο

dimanche 31 janvier 2010, par Jaffre Bruno, [Λογοθέτης Χάρης (μτφ)]

Ο πρόεδρος της Μπουρκίνα Φάσο, Μπλεζ Κομπαορέ, μεσολαβητής σε πολλές συγκρούσεις στην αφρικανική ήπειρο, απολαμβάνει τη φήμη ανθρώπου της ειρήνης. Ωστόσο, η εικόνα αυτή, που έχει ενισχυθεί λόγω των φιλικών δεσμών του με τη Γαλλία, αποδεικνύεται όλο και περισσότερο απατηλή. Στην πραγματικότητα, ο πρόεδρος της Μπουρκίνα Φάσο έχει ανάμειξη στους περισσότερους από τους πολέμους και τις κρίσεις της περιοχής τα τελευταία είκοσι χρόνια. Πρόσφατες μαρτυρίες αποκαλύπτουν το σκοτεινό παρελθόν του ανθρώπου που αναρριχήθηκε στην εξουσία χάρη στη δολοφονία του ηγέτη του παναφρικανισμού, Τομάς Σανκαρά.

Ο Μπλεζ Κομπαορέ, που ήταν μεταξύ των προσκεκλημένων στην επίσημη παρέλαση της 14ης Ιουλίου 1995 στο Παρίσι και έγινε δεκτός, τον Νοέμβριο του 2008, από τον γάλλο πρόεδρο, Νικολά Σαρκοζί, θεωρείται πιστός φίλος της Γαλλίας, απαραίτητος σύμμαχος στην πολιτική που προωθεί το Παρίσι στη Δυτική Αφρική μετά τον θάνατο του Φελίξ Χουφουέ-Μπουανί, το 1993.

252burkina_faso

Εντούτοις, όπως εκτιμά η Λουίζ Αρμπούρ, πρώην ύπατη αρμοστής του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για τα ανθρώπινα δικαιώματα, σχολιάζοντας τον διορισμό του προέδρου της Μπουρκίνα Φάσο ως μεσολαβητή στην κρίση της Γουινέας, [1], « ο Μπλεζ Κομπαορέ, ο οποίος συμμετείχε σε πραξικόπημα και υπήρξε πολιτικός προστάτης του πρώην προέδρου της Λιβερίας, Τσαρλς Τέιλορ, καταζητούμενου για εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, δεν είναι ο καταλληλότερος για να κηρύξει τις αρετές της δημοκρατίας και των πολιτικών κυβερνήσεων ». [2]

Μετριάζει, έτσι, τους συντονισμένους επαίνους που, εδώ και μερικά χρόνια, συνοδεύουν τον άνθρωπο στον οποίο η « διεθνής κοινότητα » εμπιστεύεται όλο και περισσότερες αποστολές « καλής θέλησης » στην Αφρική - είτε πρόκειται για την κρίση στο Τογκό, που ακολούθησε τον θάνατο του δικτάτορα Γκνασίνγκμπε Εγιαντεμά και συνοδεύτηκε από ταραχές, είτε για τον εμφύλιο πόλεμο στην Ακτή Ελεφαντοστού (2002-2007). [3]

Σύμφωνα με τον δημοσιογράφο Ζαν-Μπατίστ Μαρό, « μοιάζει, πραγματικά, πολύ μακρινή η εποχή που ο Κομπαορέ θεωρείτο ο κύριος αποσταθεροποιητικός παράγοντας στη Δυτική Αφρική... Τα τελευταία δύο χρόνια, ο πρόεδρος της Μπουρκίνα Φάσο περιβάλλεται τον μανδύα του σοφού γέροντα σε ολόκληρη την περιοχή ». [4] Αυτή η εντυπωσιακή μεταστροφή, την οποία επισημαίνει η Αρμπούρ, λέει πολλά για τη γεωπολιτική της Δυτικής Αφρικής και την επιρροή της Γαλλίας. Ωστόσο, το αναβαπτισμένο κύρος του Κομπαορέ θα μπορούσε να αποδειχτεί εύθραυστο, παρά τη διεθνή υποστήριξη.

Φως στο παρελθόν

Χάρη σε πρόσφατες μαρτυρίες, έχουν συγκεντρωθεί νέες πληροφορίες για το πραξικόπημα της 15ης Οκτωβρίου 1987 που έφερε τον Κομπαορέ στην εξουσία, έπειτα από τη δολοφονία του Τομάς Σανκαρά, φίλου και θετού αδελφού του. Πέρα από το ανθρώπινο δράμα, πρόκειται για μια απώλεια που στέρησε ολόκληρη την ήπειρο από έναν ένθερμο υποστηρικτή του παναφρικανισμού. Πολλά στοιχεία έρχονται σιγά σιγά να ρίξουν φως στις συνθήκες της δολοφονίας.

Έτσι, στις 29 Αυγούστου 2008, ο Πρινς Τζόνσον, λιβεριανός πρώην πολέμαρχος, επιβεβαίωσε ενώπιον του ειδικού δικαστηρίου για τη Σιέρα Λεόνε αυτό που οι αναλυτές των αφρικανικών θεμάτων υποψιάζονταν από καιρό : « Τη διαταγή για την εξόντωση του Σανκαρά την έδωσε ο Κομπαορέ, με την έγκριση του προέδρου της Ακτής Ελεφαντοστού, Χουφουέ-Μπουανί ». [5]

Η εκδοχή αυτή επιβεβαιώνεται και από άλλους λιβεριανούς μάρτυρες, οι οποίοι επιρρίπτουν την ευθύνη στις γαλλικές μυστικές υπηρεσίες και τη CIA. [6] Είναι αλήθεια ότι ο Σανκαρά οδηγούσε τη χώρα του σε έναν επαναστατικό δρόμο και οι πρώτες επιτυχίες του θα μπορούσαν να αποσταθεροποιήσουν το σύνολο της γαλλόφωνης ζώνης. Ο Κομπαορέ δεν ήταν παρά το νούμερο 2 του καθεστώτος της Μπουρκίνα Φάσο όταν συναντήθηκε, το 1986, με τον Ζακ Σιράκ, τότε πρωθυπουργό του Φρανσουά Μιτεράν, μέσω του προέδρου της Ακτής Ελεφαντοστού, Χουφουέ-Μπουανί. Με την ευκαιρία, ο Ζακ Φοκάρ [7] του παρουσίασε το γενικό επιτελείο της γαλλικής δεξιάς, ιδιαίτερα τον Σαρλ Πασκουά.

Σύμφωνα με τις τελευταίες αποκαλύψεις στο ειδικό δικαστήριο για τη Σιέρα Λεόνε, τον Κομπαορέ βαρύνουν σοβαρότατες κατηγορίες. Από κοινού με τον λίβυο πρόεδρο Μουαμάρ Καντάφι βοήθησαν τον μελλοντικό πρόεδρο της Λιβερίας, Τσαρλς Τέιλορ, τότε εξόριστο στέλεχος της αντιπολίτευσης, να προετοιμάσει την επίθεσή του κατά του λιβεριανού καθεστώτος, στα τέλη του 1989, με τη βοήθεια της Ακτής Ελεφαντοστού και την ευλογία των δικτύων γαλλικών συμφερόντων στην περιοχή. [8]

Μάλιστα, στρατεύματα της Μπουρκίνα Φάσο ενεπλάκησαν στον πόλεμο που επεκτάθηκε μέχρι τη Σιέρα Λεόνε, κατά τη διάρκεια του οποίου ο Τέιλορ υποστήριξε το Ενωμένο Επαναστατικό Μέτωπο (Front révolutionnaire uni- RUF), ένα ιδιαίτερα βίαιο αντάρτικο κίνημα. Στον πόλεμο, που διήρκησε μέχρι τον Νοέμβριο του 2000, πεντακόσιες χιλιάδες άνθρωποι σκοτώθηκαν, βιάστηκαν ή ακρωτηριάστηκαν.

Τον Απρίλιο του 2006, ο Ντέιβιντ Κρέιν, πρώην εισαγγελέας στο ειδικό δικαστήριο για τη Σιέρα Λεόνε, υποστήριξε ότι ο Τέιλορ αποτελούσε « τον ακρογωνιαίο λίθο ενός δεκαετούς γεωπολιτικού σχεδίου. Επρόκειτο για τη στρατολόγηση ανθρώπων που θα υποδαύλιζαν εξεγέρσεις, θα καταλάμβαναν την εξουσία στη χώρα τους και θα γίνονταν πιόνια του Καντάφι, ο οποίος, με τον τρόπο αυτό, θα αποκτούσε ελεύθερο πεδίο στη Δυτική Αφρική. Έχουμε αδιαμφισβήτητες αποδείξεις. Μεταξύ των ανθρώπων που στρατολογήθηκαν ήταν ο Φοντάι Σανκό, αρχηγός του RUF, και ο Κομπαορέ... ». [9]

Τον Μάρτιο του 2000, έκθεση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) κατηγορεί ξανά την Μπουρκίνα Φάσο για λαθρεμπόριο όπλων και διαμαντιών προς όφελος της Ενωσης για την Πλήρη Ανεξαρτησία της Ανγκόλας (Unita). [10] Η Ουαγκαντούγκου μόλις που γλίτωσε το εμπάργκο, πιθανότατα χάρη στην υποστήριξη της Γαλλίας. Πιο πρόσφατα, το 2002, οι « εξεγερμένοι της Ακτής Ελεφαντοστού » εξαπέλυσαν την επίθεσή τους από το έδαφος της Μπουρκίνα Φάσο, δίνοντας το έναυσμα για να ξεσπάσει ο εμφύλιος πόλεμος.

Η χρονιά της καταξίωσης

Ο αρχηγός τους, Γκιγιόμ Σορό, σημερινός πρωθυπουργός, δήλωνε, την 1η Οκτωβρίου 2008, στην εφημερίδα « Fraternite Matin » του Αμπιτζάν, σχετικά με τον Κομπαορέ : « Είναι ο μέντοράς μου, δεν ντρέπομαι να το πω. Με εμπνέει, μου έχει δώσει πάρα πολλά, με στηρίζει. Χωρίς αυτόν δεν θα ήμουν αυτό που είμαι ».

Για τον Κομπαορέ, το 2008 μοιάζει να είναι η χρονιά της καταξίωσης. Τον Απρίλιο του 2006, η Επιτροπή για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα του ΟΗΕ δικαίωσε ομάδα δικηγόρων που ζητούσε από την Ουαγκαντούγκου να ξεκινήσει έρευνα για τη δολοφονία του Σανκαρά, να διορθώσει το πιστοποιητικό θανάτου του -που, αγνοώντας όλες τις ενδείξεις, έκανε λόγο για « θάνατο από φυσικά αίτια »-, να επιτρέψει τη διεξαγωγή αμερόληπτης δικαστικής έρευνας και να αποζημιώσει την οικογένειά του.

Αλλά, τον Απρίλιο του 2008, παραμονές της επίσκεψης του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, Μπαν Κι-Μουν, στην Μπουρκίνα Φάσο, η επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών δηλώνει ξαφνικά ικανοποιημένη από τα μέτρα που ελήφθησαν από την κυβέρνηση και βάζει την υπόθεση στο αρχείο. Μόλις έναν μήνα πριν, τον Μάρτιο του 2008, η Μπουρκίνα Φάσο είχε γίνει μέλος της Επιτροπής για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα του ΟΗΕ ! Τέσσερις μήνες αργότερα, βαπτίστηκε μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας. Εύλογα, μολονότι το πιστοποιητικό θανάτου του Σανκαρά διορθώθηκε με την απάλειψη της επίμαχης αναφοράς, καμία έρευνα δεν έγινε.

Ακολουθεί κύμα διεθνούς αναγνώρισης. Τον Ιούλιο του 2008, ο Κομπαορέ, σε επίσημη επίσκεψή του στις Ηνωμένες Πολιτείες, συναντά τους ιθύνοντες της Παγκόσμιας Τράπεζας και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ), οι οποίοι συγχαίρουν την Μπουρκίνα Φάσο « για την αποφασιστική δέσμευσή της στην κατεύθυνση της καλής οικονομικής διακυβέρνησης και, επομένως, της αποτελεσματικής καταπολέμησης της φτώχειας ». Κατά τη διάρκεια της ίδιας επίσκεψης γίνεται δεκτός για μία ώρα από τον πρόεδρο Τζορτζ Μπους. Και τον Σεπτέμβριο του 2008, ο Κομπαορέ προεδρεύει σε συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας για τη μεσολάβηση και την επίλυση συγκρούσεων.

Τέλος, στο φόρουμ « Μέσα ενημέρωσης και ανάπτυξη » που διεξάγεται στην Ουαγκαντούγκου, τον Σεπτέμβριο του 2008, είναι η σειρά του ευρωπαίου επιτρόπου Ανάπτυξης και Ανθρωπιστικής Βοήθειας, του κατά τα άλλα αυστηρού Λουί Μισέλ, να πλέξει το εγκώμιο του προέδρου Κομπαορέ, « ο οποίος παίζει σημαντικό ρόλο στη σταθερότητα της περιοχής ». [11]

Ιταλικό φιάσκο

Ούτε λέξη για τη μυστηριώδη δολοφονία του δημοσιογράφου Νορμπέρ Ζονγκό, στις 13 Δεκεμβρίου 1998. Μάλιστα, τον Ιούνιο του 2008, στη Φλωρεντία, ο Κομπαορέ επρόκειτο να λάβει το βαρύτιμο βραβείο Γκαλιλέο για « τη μεσολάβηση σε εθνοτικές και κοινωνικές συγκρούσεις », με χρηματοδότηση της ιταλικής Προεδρίας της Δημοκρατίας. Την τελευταία στιγμή, όμως, η τελετή ματαιώθηκε, με το πρόσχημα ότι ο ηγέτης της Μπουρκίνα Φάσο είχε ιδιαίτερα μεγάλο φόρτο εργασίας και δεν μπορούσε να παραστεί. Στην πραγματικότητα, φαίνεται ότι η εκστρατεία που έκαναν οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων συντέλεσε στην εγκατάλειψη του σχεδίου.

Δίκτυα υποστήριξης ενεργούν παρασκηνιακά υπέρ του Κομπαορέ. Κάποιος Ζαν Γκιόν, πρόεδρος του Γαλλόφωνου Συνδέσμου, παλαιό στέλεχος της γκολικής Ένωσης Νέων για την Πρόοδο (UJP), ο οποίος πορεύτηκε στη σκιά των πρωθυπουργών Πιέρ Μεσμέρ και Αλέν Ζιπέ, προεδρεύει, από το 1989, στο Διεθνές Συμβούλιο Αλληλεγγύης προς την Μπουρκίνα Φάσο (Cisab).

Με κάποια δόση χιούμορ, ένας παλαιός γάλλος πρέσβης θυμάται για τον Γκιόν : « Ένας συμπατριώτης μας με καρνέ γεμάτο ονόματα κατηύθυνε συστηματικά προς την Ουαγκαντούγκου στρατιές πρώην πρέσβεων, απόστρατων στρατηγών, βετεράνων πολιτικών, δευτεροκλασάτων πανεπιστημιακών, προέδρων ενώσεων ή ιδρυμάτων σε αναζήτηση πελατείας, υπουργών και υφυπουργών που η σοσιαλιστική παλίρροια του 1981 είχε θέσει στο περιθώριο... ». [12] Ο Γκιόν φαίνεται ότι ολοκλήρωσε τον κύκλο του, αφού και η ιδέα για τη « Σύνοδο των Αστεριών της Γης », την οποία σκόπευε να οργανώσει το 2008, με την υποστήριξη του Κομπαορέ, καλώντας γνωστούς επιστήμονες και καλλιτέχνες, ναυάγησε.

Τα δίκτυα υποστήριξης αναδιοργανώθηκαν, με άξονα τον νέο ρόλο που η Γαλλία επιθυμεί να διαδραματίσει ο Κομπαορέ στην περιοχή. Στις 8 Νοεμβρίου 2005, στα απόμερα σαλόνια της Γερουσίας, στο Παρίσι, ιδρύθηκε επίσημα η Ένωση Φιλίας Γαλλίας-Μπουρκίνα Φάσο (AFBF). Πρόεδρός της δεν είναι άλλος από τον Γκι Πεν, υπεύθυνο αφρικανικών θεμάτων στην προεδρία της Γαλλικής Δημοκρατίας από το 1981 μέχρι το 1986, τον οποίο ο πρώην πρόεδρος της εταιρείας Elf, Λοΐκ Λε Φλος- Πριζάν, αποκαλεί « ο Φοκάρ του Μιτεράν ». [13]

Ο Σανκαρά θεωρούσε τον συγκεκριμένο σοσιαλιστή αξιωματούχο υπεύθυνο για τη σύλληψή του από την αστυνομία της Μπουρκίνα Φάσο τον Μάιο του 1983, λίγο πριν από την άνοδό του στην εξουσία. Εξάλλου, στις 9 Μαΐου 2008, ο δημοσιογράφος της γαλλικής εφημερίδας « Le Figaro », Φρανσουά Οτέρ, δήλωσε σε δημόσια συζήτηση στο Ντακάρ ότι, εκείνη την εποχή, « χειραγωγήθηκε » από τον Πεν, με σκοπό να πλήξει την εικόνα του ηγέτη του παναφρικανισμού.

Ως επικεφαλής της AFBF, ο Πεν περιστοιχίζεται από προσωπικότητες πρώτου μεγέθους, μεταξύ των οποίων πολλοί πρώην υπουργοί Διεθνούς Συνεργασίας : ο Μισέλ Ρουσέν, πρώην επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών, για πολύ καιρό υπεύθυνος Αφρικής του ομίλου Μπολορέ, [14] ο οποίος δραστηριοποιείται στην Μπουρκίνα Φάσο στους κλάδους του καπνού, των μεταφορών και του βαμβακιού, ο Ζακ Γκοντφρέν, παλαιός σύμβουλος του Φοκάρ, ο Σαρλ Ζοσλέν, υπουργός Συνεργασίας και Γαλλοφωνίας στην τελευταία κυβέρνηση Ζοσπέν, ο Πιέρ-Αντρέ Βιλτζέρ, ο οποίος ήταν, επίσης, εν ενεργεία πρέσβης και ειδικός απεσταλμένος για την ασφάλεια και την πρόληψη των συγκρούσεων, την εποχή της σύρραξης στην Ακτή Ελεφαντοστού, τον Ιούλιο του 2004.

Σε μία από τις συνεδριάσεις της AFDF, κάποιο μέλος της Ένωσης έριξε την ιδέα να προταθεί ο Κομπαορέ για το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης ! [15] Σύμπτωση ; Μερικούς μήνες μετά την ίδρυση της Ένωσης, άρχισε να εδραιώνεται το ειρηνιστικό προφίλ του Κομπαορέ στη διεθνή σκηνή.

Ταμίας της AFBF δεν είναι άλλος από τον Σαρλ Αντάντ, ο οποίος καταδικάστηκε και φυλακίστηκε τον Μάιο του 2009 για υπεξαίρεση δημόσιας περιουσίας και απιστία. Κατηγορείται ότι κατηύθυνε ποσά προς τον πρώτο πρόεδρο της Γαλλικής Πολυνησίας, Γκαστόν Φλος, ο οποίος, με τη σειρά του, εξετάζεται ως ύποπτος για διάφορες υποθέσεις διαφθοράς, από τον Νοέμβριο του 2009. Οι μεταβιβάσεις χρημάτων έγιναν μέσω της εταιρείας 2Η, ιδιοκτησίας του Αντάντ. Αυτή η εταιρεία επικοινωνιών, που έχει αναλάβει τη διαφήμιση του τηλεφωνικού καταλόγου της Αϊτής, είναι γνωστή ως « ο γενναιόδωρος μαικήνας των τηλεφωνικών καταλόγων των αφρικανικών κρατών ». [16]

Ανοίγουν αρχεία

Παρά την ισχυρή υποστήριξη που απολαμβάνει ο πρόεδρος της Μπουρκίνα Φάσο, το παρελθόν του είναι μάλλον δύσκολο να ξεχαστεί. Στα τέλη Δεκεμβρίου του 2009, δημοσιοποιείται νέα έκκληση : οι υποστηρικτές της ζητούν τη διεξαγωγή διεθνούς έρευνας για τη δολοφονία του Σανκαρά και το άνοιγμα των σχετικών αρχείων στη Γαλλία και τις Ηνωμένες Πολιτείες. [17]

Εξάλλου, η αμεροληψία της μεσολάβησης του Κομπαορέ στην κρίση της Γουινέας αμφισβητείται από την αντιπολίτευση της χώρας. Ο τοπικός τύπος τον κατηγορεί ότι έχει συμφέροντα στην εταιρεία Getma International, στην οποία παραχωρήθηκε με αμφιλεγόμενο τρόπο η εκμετάλλευση του τερματικού σταθμού εμπορευματοκιβωτίων του αυτόνομου λιμανιού της πρωτεύουσας Κόνακρι.

Τέλος, νέα έκθεση της ομάδας ειδικών της Ακτής Ελεφαντοστού προς το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ανησυχεί για ενδεχόμενη μεταφορά όπλων προς τους αντάρτες των Νέων Δυνάμεων του Σορό, με ανάμειξη της Μπουρκίνα Φάσο... [18]

« Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία »

Notes

[1] Βλ. Gilles Nivet, « Από το ένα πραξικόπημα στο άλλο πηγαίνει η Γουινέα », « Le Monde diplomatique »-« ΚΕ », 29-11-2009.

[2] « The New York Times », 26 Νοεμβρίου 2009.

[3] Βλ. Vladimir Cagnolari, « Η χαμένη γενιά της Ακτής Ελεφαντοστού », « Le Monde diplomatique »-« ΚΕ », 31-1-2010.

[4] « Jeune Afrique », Παρίσι, 11 Δεκεμβρίου 2008.

[5] Κατάθεση ενώπιον της Επιτροπής για την Αλήθεια και τη Συμφιλίωση, 29 Αυγούστου 2008.

[6] « Ombre africaine », ντοκιμαντέρ του Silvestro Montanaro που μεταδόθηκε από το RAI 3, στις 15 Ιουλίου 2009.

[7] Ο Ζακ Φοκάρ (1913-1997) διετέλεσε σύμβουλος της προεδρίας της Γαλλικής Δημοκρατίας, ειδικός σε αφρικανικά θέματα, από το 1960 έως το 1974. Έγινε σύμβολο της « σκοτεινής » πλευράς της γαλλικής παρουσίας στην Αφρική.

[8] ΣτΜ : Στο κείμενο « réseaux françafricains ». Ο όρος « Françafrique » χρησιμοποιείται για να δηλώσει τη σημερινή, μετα-αποικιοκρατική παρουσία της Γαλλίας στην παραδοσιακή σφαίρα επιρροής της στην Αφρική.

[9] Υπουργείο Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών, Washington DC, 11 Απριλίου 2006, http://fr.allafrica.com.

[10] Οριστική έκθεση της ομάδας ειδικών που ερεύνησε τις παραβιάσεις των κυρώσεων στην Αγκόλα (S/2000/203), 10 Μαρτίου 2000. www.un.org.

[11] Fasozine.com, 29 Οκτωβρίου 2009.

[12] Alain Deschamps, « Burkina Faso (1987-1992). Le pays des hommes intègres », L’Harmattan, Παρίσι, 2001, σελ. 96-97.

[13] « L’Express », Παρίσι, 12 Δεκεμβρίου 1996.

[14] Βλ. Thomas Deltombe, « Les guerres africaines de Vincent Bolloré », « Le Monde diplomatique », Απρίλιος 2009.

[15] « Sidwaya », Ouagadougou, 4 Απριλίου 2007.

[16] « La Lettre du continent », ν. 576, Παρίσι, 19 Νοεμβρίου 2009.

[17] Μπορείτε να βρείτε την έκκληση στο Διαδίκτυο, στη διεύθυνση www.thomassankara.net.

[18] Έκθεση της 9ης Νοεμβρίου 2009, www.operationspaix.net.


Suivre la vie du site RSS 2.0 | Plan du site | Espace privé | SPIP | squelette