monde-diplomatique.gr

Accueil du site > Le diplo en grec > 2007 > 04. Απρίλιος 2007 > Τσάρος με έγχρωμη αντιπολίτευση

Μια νέα Ρωσία, αλλά με συνταγή από το παρελθόν

Τσάρος με έγχρωμη αντιπολίτευση

dimanche 22 avril 2007, par Chauvier Jean-Marie

Εκτός από τη δυναμική επανεμφάνισή της στη διεθνή πολιτική σκηνή, στις αρχές του 2007 η Ρωσία απέκτησε έναν ακόμα λόγο να πανηγυρίζει : το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν της έφθασε στο επίπεδο του 1990.

Μετά τη μεγάλη ύφεση της δεκαετίας του ’90, η χώρα γνώρισε έξι συνεχόμενα έτη ανάπτυξης (μέσος ετήσιος όρος 6%). Στον πακτωλό του πετρελαίου προστίθενται τώρα κι οι επιτυχίες και σε άλλους τομείς (μεταλλουργία, αλουμίνιο, οπλικά συστήματα, τρόφιμα), καθώς και η σημαντική αύξηση της κατανάλωσης των νοικοκυριών, η αποπληρωμή του εξωτερικού δημόσιου χρέους, ο διπλασιασμός των δαπανών για την εκπαίδευση και ο τριπλασιασμός των δαπανών για την υγεία.

Η Ρωσία, πάντως, εξακολουθεί να είναι ευάλωτη, καθώς είναι φτωχότερη απ’ ό,τι την εποχή της ΕΣΣΔ. Επίσης, παρουσιάζει πολύ βαθύτερες ανισότητες, ενώ εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπη με την παλαιότητα των υποδομών της, τα προβλήματα που δημιούργησε το ξήλωμα του σοβιετικού συστήματος κοινωνικής προστασίας, τη φυγή των κεφαλαίων και των επιστημόνων της, την τεχνολογική καθυστέρηση, την έλλειψη κεφαλαίων για επενδύσεις, τη φοροδιαφυγή και τη μείωση του προσδόκιμου χρόνου ζωής του πληθυσμού της.

Σε κάθε περίπτωση, το 2006 υπήρξε το « έτος του στρατηγικού αναπροσανατολισμού » μέσα από την ανάδυση μιας νέας βιομηχανικής πολιτικής, καθώς συνειδητοποιήθηκε ότι η οικονομία δεν μπορεί πλέον να εξαρτάται « ατιμωρητί » από τα εισοδήματα που εξασφαλίζει το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο : απαιτείται πλέον μια παρεμβατική οικονομική πολιτική -όσο κι αν αυτό δυσαρεστεί τους διεθνείς οργανισμούς και τους ρώσους φιλελεύθερους- για τη διαχείριση των 80 δισ. δολαρίων του Ταμείου Σταθεροποίησης της Οικονομίας.

Βέβαια, ο Βλαντιμίρ Πούτιν δεν έχει τίποτε το κοινό με τους Τσάβες και Μοράλες : δεν έχει αμφισβητήσει τις « εγκληματικές ιδιωτικοποιήσεις » της δεκαετίας του ’90, ούτε και επανεθνικοποίησε τους τομείς -κλειδιά της οικονομίας για να προωθήσει την κοινωνική οικονομία της αγοράς. Εξάλλου, ούτε καν προχώρησε σε διώξεις ενάντια στους « κλέφτες » ολιγάρχες : οι ελάχιστες εξαιρέσεις (Γκουσίνσκι, Μπερεζόφσκι, Χοντορκόφσκι...) αφορούσαν ιδιοκτήτες ΜΜΕ με πολιτικές φιλοδοξίες, οι οποίοι στέκονταν εμπόδιο στα σχέδια του πανίσχυρου ρώσου προέδρου.

Αφού δίστασε ανάμεσα στον άκρατο φιλελευθερισμό και τον κρατισμό, ο Πούτιν επέλεξε μια μέση λύση η οποία μάλλον καθησυχάζει τόσο τη Δύση όσο και τη νέα τάξη των ιδιοκτητών που αναδύθηκε τα τελευταία χρόνια : αποκατάσταση της εθνικής κυριαρχίας και του ρόλου του κράτους, έλεγχος των ολιγαρχών αλλά και σεβασμός της οικονομίας της αγοράς. Το 2003, στην αρχή της δεύτερης θητείας του, ανέκτησε μέρος του πετρελαϊκού τομέα από τους ολιγάρχες στους οποίους ο Γέλτσιν τον είχε παραχωρήσει σε « φιλικές τιμές » και ανέθεσε τη διεύθυνσή του σε στελέχη του δημόσιου τομέα.

Αναφορά στην ΕΣΣΔ

Ακόμα κι αν δεν αποκλείεται το άνοιγμα του στρατηγικού αυτού τομέα στα ξένα κεφάλαια, η προστασία του -σε συνδυασμό με την επιθετική επιχειρηματική πολιτική των κρατικών μονοπωλίων Gazprom και Transneft- εντάσσεται στο σχέδιο να οδηγηθούν σε αποτυχία τα σχέδια που έχουν δρομολογήσει οι ΗΠΑ, από το 1991, για την εκμηδένιση της ρωσικής ισχύος.

Εξάλλου, σε έναν λόγο που εκφώνησε στη Βουλή τον Απρίλιο του 2005 και ο οποίος σκανδάλισε τους Δυτικούς, δεν δίστασε να αποκαλέσει την πτώση της ΕΣΣΔ « μεγαλύτερη γεωπολιτική καταστροφή του αιώνα », η οποία άφησε δεκάδες εκατομμύρια Ρώσων εκτός των συνόρων της Ρωσίας, κατέστρεψε παλαιά ιδανικά και θεσμούς και άνοιξε τον δρόμο για την αμφισβήτηση της εθνικής ακεραιότητας από τους τρομοκράτες με τους οποίους μάλιστα η Ρωσία υποχρεώθηκε κάποια στιγμή να συνθηκολογήσει (τουλάχιστον κατά τον Πρώτο Πόλεμο της Τσετσενίας, το 1996).

Αν και η στρατηγική του Κρεμλίνου έχει αποτύχει στο Νότιο Καύκασο, σημειώνει επιτυχία στην Ουκρανία (60% του πληθυσμού της αντιτίθεται στην ένταξη της χώρας στο ΝΑΤΟ), το Καζακστάν και τη Λευκορωσία, η οποία καλείται να απαλλαγεί από το « αναχρονιστικό » καθεστώς της και να ανοίξει περισσότερο τα σύνορά της στα ρωσικά κεφάλια. Ταυτόχρονα, η Ρωσία αναπτύσσει αποφασιστικά τη συνεργασία της με την Κίνα, την Ινδία και τον μουσουλμανικό κόσμο.

Πολλοί δημοσιογράφοι έδωσαν απλουστευτική εξήγηση στη σειρά των δολοφονικών επιθέσεων που σημειώθηκε το φθινόπωρο του 2006 : το Κρεμλίνο εξοντώνει τους αντιπάλους του. Μόλις η υπόθεση αποδείχθηκε κάπως περισσότερο πολύπλοκη, εξαφανίστηκε από τα πρωτοσέλιδα των Δυτικών ΜΜΕ. Αντίθετα, ο ρωσικός Τύπος συνέχισε τη διερεύνηση αυτών των μπερδεμένων υποθέσεων, υπογραμμίζοντας μερικές συμπτώσεις : Η δολοφονία της δημοσιογράφου Αννα Πολιτόφσκαγια την ημέρα των γενεθλίων του Πούτιν- και μάλιστα τη στιγμή που ο ηγέτης του Κρεμλίνου πραγματοποιούσε ένα ταξίδι στη Γερμανία το οποίο έχει μεγάλη σημασία για τις σχέσεις Ευρώπης Ρωσίας. Επίσης, ο θάνατος από δηλητηρίαση του Α. Λιτβινένκο (πρώην πράκτορα της FSB και συνεργάτη του ολιγάρχη Μπερεζόφσκι) συνέπεσε με την ευρωρωσική διάσκεψη κορυφής του Ελσίνκι.

Στην αλυσίδα των δολοφονηθέντων προστίθεται ο Αλεξάντρ Κοζλόφ, αντιπρόεδρος της κεντρικής τράπεζας και ο Αλεξάντρ Πλοκχίν, διευθυντής της Τράπεζας Εξωτερικού Εμπορίου. Και οι δύο διαδραμάτιζαν σημαντικό ρόλο στη στρατηγική του Πούτιν, ο πρώτος στην καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και ο δεύτερος με τη συμμετοχή του στον ευρωπαϊκό αεροναυπηγικό τομέα. Λίγο αργότερα, ο Εγκόρ Γκαϊντάρ, ο « πατέρας των ρωσικών μεταρρυθμίσεων » της εποχής Γέλτσιν, πέφτει θύμα μιας « αδιαθεσίας » στο Δουβλίνο.

Σε κάθε περίπτωση, στο ερώτημα « ποιος ωφελείται από τα εγκλήματα ; » η απάντηση είναι σίγουρα « Πάντως, όχι ο Πούτιν ». Ο ιταλός ειδικός Τζουλιέτο Κιέζα διαβλέπει σε αυτά την ξεκάθαρη προσπάθεια να δυσφημηθεί η Ρωσία και να βρεθεί στο εδώλιο. Κάτι τέτοιο θα ήταν χρήσιμο για ορισμένους κύκλους στη Ρωσία, την Ευρωπαϊκή Ένωση και την κυβέρνηση Μπους.

Ο πρώην πρωθυπουργός Α. Τσουμπάις πιθανολογεί ότι πίσω από όλα αυτά κρύβεται ο Μπερεζόφσκι, ο πολιτικός και ολιγάρχης που συνέβαλε σημαντικά στην άνοδο του Πούτιν και ο οποίος, όταν παραμερίστηκε, ζήτησε πολιτικό άσυλο στο Λονδίνο, απ’ όπου υποκινεί πλέον τη « δημοκρατική επανάσταση που θα ανατρέψει τον Πούτιν ».

Τους χάλασε τη σούπα

Πρέπει, επίσης, να επισημανθεί ότι η Δύση, η οποία είχε μείνει σιωπηλή μπροστά στις φρικαλεότητες που συνέβησαν κατά τη διάρκεια των δύο πολέμων στην Τσετσενία, άρχισε να κατακρίνει τις παραβιάσεις των δημοκρατικών δικαιωμάτων που αφθονούσαν στη χώρα από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 (έως και χρήση αρμάτων ενάντια στο Κοινοβούλιο...) μονάχα μετά το 2003, μετά την εθνικοποίηση του πετρελαϊκού ομίλου Youkos. Ο όμιλος ετοιμαζόταν -τις παραμονές της αμερικανικής εισβολής στο Ιράκ- να συγχωνευθεί με τη Sibneft και, σε συνεργασία με τις Exxon Mobil και Chevron-Texako, να θέσει τα πετρέλαια της Σιβηρίας υπό αμερικανικό έλεγχο.

Με αυτό το πλήγμα στα διαπλεκόμενα ξένα και ντόπια συμφέροντα, ο Πούτιν απομακρύνθηκε από το υπερφιλελεύθερο « χιλιανό » μοντέλο που πρότεινε ο σύμβουλός του Ιλαριόνοφ, ο οποίος στη συνέχεια παραιτήθηκε υποστηρίζοντας : « Η Ρωσία έχει γίνει άλλη χώρα, δεν είναι πλέον ελεύθερη ».

Ταυτόχρονα, στην « αντιρωσική διάσκεψη κορυφής » του Βίλνιους, ο αμερικανός αντιπρόεδρος Ρίτσαρντ Τσένι κατήγγειλε την « αυταρχική εκτροπή », ενώ στον πίνακα των πλέον διεφθαρμένων κρατών που συνέταξε η Transparency International, η Ρωσία βρίσκεται στην 102η θέση (στους 130). Οι δε Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα την κατατάσσουν στην 147η θέση (στους 168), μετά το Σουδάν ή τη Ζιμπάμπουε ! Βέβαια, είναι κάτι παραπάνω από αλήθεια ότι η κυβέρνηση ασκεί στενότατο έλεγχο, τόσο στα ΜΜΕ όσο και στις ρωσικές και ξένες Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις.

Νέα εθνική γιορτή

Η διάγνωση του Γκαϊντάρ καταλήγει σε έναν « ήπιο αυταρχισμό ». Διακρίνει δε δύο φάσεις της διακυβέρνησης Πούτιν : από το 2000 ώς το 2002, με συνέχιση των μεταρρυθμίσεων, ενώ το Κοινοβούλιο και τα ΜΜΕ που ανήκουν σε ισχυρούς ομίλους απολαμβάνουν μια σχετική ανεξαρτησία.

Στη συνέχεια, πέρασμα σε μια « διακοσμητική » και « κατευθυνόμενη » δημοκρατία, στην οποία οι κυβερνήτες και οι πρόεδροι των Δημοκρατιών δεν εκλέγονται αλλά διορίζονται. Ο Γκάρι Κασπάροφ τον αποκαλεί « Μουσολίνι της Μόσχας » και τον κατηγορεί ότι « παλινόρθωσε το σοβιετικό σύστημα, υλοποιώντας το όνειρο του Γκορμπατσόφ : αυταρχικό καθεστώς και περιορισμένες μεταρρυθμίσεις ».

Ο Πούτιν αντικατέστησε τον επίσημο εορτασμό της επετείου της Οκτωβριανής Επανάστασης (7 Νοεμβρίου) με μια νέα εθνική εορτή, την Ημέρα της Εθνικής Ενότητας, την 4η Νοεμβρίου : στο εξής, εορτάζεται η απελευθέρωση του Κρεμλίνου από τους Πολωνούς το 1612, το « τέλος των ταραγμένων χρόνων » και η άνοδος στον θρόνο του πρώτου τσάρου της δυναστείας των Ρομανόφ. Να πρόκειται, άραγε, για έναν κρυφό συμβολισμό που αναγγέλλει την έλευση ενός νέου « τσάρου » που θα « ελευθερώσει » τη χώρα από τα δεινά της ;

Πάντως, αν και η 7η Νοεμβρίου εξακολουθεί να εορτάζεται -παρά την απαγόρευση πραγματοποίησης διαδήλωσης- από το Κομμουνιστικό Κόμμα του Ζιουγκάνοφ και από μικρότερες ριζοσπαστικές οργανώσεις που έχουν αρχίσει να αποκτούν ολοένα μεγαλύτερα ερείσματα στη νεολαία [Κομμουνιστική Νεολαία (RKM), Πρωτοπορία της Κόκκινης Νεολαίας (AGKM), Εθνικό Μπολσεβικικό Κόμμα (ΝΒΡ) του Εντουάρντ Λιμόνοφ], η 4η Νοεμβρίου υιοθετήθηκε πολύ γρήγορα από τον χώρο της ακροδεξιάς : τους νεοναζί σκίνχεντ με τον φασιστικό χαιρετισμό, το Κίνημα Ενάντια στην Παράνομη Μετανάστευση (DPNI), το Κόμμα της Εθνικής Ισχύος της Ρωσίας (NDPR), τη Σλαβική Ένωση (τα μέλη της είναι περήφανα για τα αρχικά SS) και την Εθνική Ρωσική Ένωση (RNE). Αυτές οι ομάδες υποστηρίζονται από ορισμένες ορθόδοξες οργανώσεις που δρουν στο περιθώριο της Εκκλησίας, από ομάδες Κοζάκων και από το Κοινωνικό-Εθνικιστικό Κόμμα της Πατρίδας (Rodina).

Βέβαια, όσο βίαιες και θεαματικές κι αν είναι οι ενέργειές τους, σε μια χώρα 140 εκατομμυρίων κατοίκων, ο αριθμός των σκίνχεντ υπολογίζεται σε 3.000 μονάχα, ενώ οι « συμπαθούντες » φτάνουν μετά βίας τους 50.000. Μάλιστα, υποστηρίχθηκε ότι οι μισοί από τους σκίνχεντ διαδηλωτές της 4ης Νοεμβρίου ήταν... ασφαλίτες, καθώς η αστυνομία μιμείται τις μεθόδους των προκατόχων της τσαρικής περιόδου, διαβρώνοντας και χειραγωγώντας κινήματα. Όμως, από την άλλη πλευρά, δεν είναι σπάνια τα ξεσπάσματα άγριας ρατσιστικής βίας, τα οποία στρέφονται κυρίως ενάντια στις « εθνοτικές ομάδες » και ιδίως στους « Καυκάσιους », όπως συνέβη την 1η Σεπτεμβρίου στην Κονοπόγκα της Καρελίας.

Την ίδια ώρα, πολλοί υποστηρίζουν ότι οι αιτίες αυτών των εκδηλώσεων βίας έχουν λιγότερο εθνοτικό και περισσότερο κοινωνικό χαρακτήρα : Απλώς οι « ξένοι » αποτελούν για την « καπιταλιστική θεραπεία-σοκ » που έχει βυθίσει ολόκληρες περιοχές στην αθλιότητα.

Σύμφωνα με τον πολιτικό επιστήμονα Μ. Γκριγκόριεφ, οι κάτοικοι ανησυχούν κυρίως για την φτώχεια (24%), για την εγκληματικότητα (19%), την ανεργία (16%), την τρομοκρατία (13%), τα προβλήματα στους τομείς της παιδείας, της στέγης και της υγείας (13%) και τη διαφθορά (9%), ενώ μονάχα το 2% ανησυχεί για το ενδεχόμενο συγκρούσεων ανάμεσα σε διαφορετικές εθνοτικές ομάδες !

Εθνικιστικός εξτρεμισμός

Κι όμως, αυτά ακριβώς τα επεισόδια γνωρίζουν δημοσιότητα, ενώ, ταυτόχρονα, οι αρχές ασφαλείας συνδέουν τις « εθνοτικές ομάδες » (δηλαδή όσους πολίτες δεν έχουν ρωσική καταγωγή) με την εγκληματικότητα και την τρομοκρατία. Ακόμα, πολύ πρόσφατο είναι και το πογκρόμ απελάσεων εκατοντάδων γεωργιανών μεταναστών μετά την περσινή επιδείνωση των σχέσεων των δύο χωρών. Εν τω μεταξύ, το ένα πέμπτο των ρώσων υπηκόων είναι μουσουλμάνοι -και μάλιστα αυτόχθονες και όχι μετανάστες-, πράγμα που δημιουργεί μια πρωτοφανή κατάσταση στην Ευρώπη, καθώς οι εκδηλώσεις σοβινισμού ενδέχεται να πυροδοτήσουν τον εθνικιστικό εξτρεμισμό.

Εάν δε συνυπολογιστεί και το ζήτημα της μαζικής μετανάστευσης από χώρες της πρώην ΕΣΣΔ, το ζήτημα της ταυτότητας της Ρωσίας αποκτά πλέον ιδιαίτερη σημασία : Θα πρόκειται για ένα πολυεθνικό κράτος ή για το κράτος του ρωσικού έθνους μονάχα ; Πάντως, ο Βλαντισλάβ Σουρκόφ, ο θεωρητικός του προέδρου και εμπνευστής της « εθνικά κυρίαρχης Δημοκρατίας » κατακεραυνώνει όλους όσους επιθυμούν τη μετατροπή της Ρωσίας σε... « εθνογραφικό φυσικό πάρκο ».

Τον Δεκέμβριο του 2006, η Ένωση των Δυνάμεων της Δεξιάς (SPS) -η οποία όπως και το φιλελεύθερο κόμμα Iabloko δεν εκπροσωπείται πλέον στη Δούμα μετά τις εκλογές του 2003- πραγματοποίησε το ετήσιο συνέδριό της. Οι νέοι ηγέτες της, Λ. Γκούζμαν και Ν. Μπέλι, διακήρυξαν ότι αγωνίζονται για την « έλευση του καπιταλισμού στη Ρωσία και για τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων της δεκαετίας του 1990 προς το συμφέρον όλων των πολιτών ». Λίγες ημέρες νωρίτερα, το ίδρυμα της SPS « Φιλελεύθερη Ρωσία » είχε πραγματοποιήσει τη συνεδρίασή του, στα γραφεία... μιας τράπεζας, με τη συμμετοχή της αφρόκρεμας των δημοκρατικών διανοούμενων και των ηγετών των κινημάτων για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Ανάμεσα σε πολλούς άλλους, ο Ιλαριόνοφ (που θεωρεί ότι η Ρωσία έχει κηρύξει νέο ψυχρό πόλεμο στη Δύση), ο φυσικός Γκ. Σατάροφ, πρόεδρος του ιδρύματος Indem, το οποίο συνεργάζεται στενά με αμερικανικά ιδρύματα και θεωρείται από τους πρωτεργάτες του « αγώνα ενάντια στη διαφθορά » και η Λ. Αλεξέγεβα της Ομάδας του Ελσίνκι. Στο βιβλιοπωλείο που λειτουργούσε στον χώρο της εκδήλωσης, εξέχουσα θέση είχαν τα έργα του Μ. Φρίντμαν και του Φ. Χάγεκ.

Ο Σατάροφ εξέφρασε τη λύπη του για το γεγονός ότι οι φιλελεύθεροι δεν αποτελούν πλέον την ελίτ της χώρας και για « τη νευρωτική αντίδραση της αυταρχικής συνείδησης » που επιδιώκει να κατακλυστεί η χώρα « από ένα ισχυρό αντιφιλελεύθερο κύμα ». Κατήγγειλε επίσης τον Πούτιν ότι παίζει τον μαθητευόμενο μάγο « ποντάροντας στην αδράνεια του σοβιετικού διεθνισμού », καθώς επίσης και τις « παρεκτροπές » της εξωτερικής του πολιτικής : την « αποστασιοποίηση από τον δημοκρατικό πόλεμο των ΗΠΑ στο Ιράκ, την εξαιρετικά ευμενή στάση του » απέναντι στη Συρία και στο Ιράν, την « προδοτική στάση » απέναντι στο Ισραήλ και τη συνενοχή με τον « σοσιαλιστή » Τσάβες και τους υπόλοιπους αντιαμερικανούς.

« Πορτοκαλί » αντιπολίτευση

Οι ριζοσπαστικότεροι δημοκράτες, με επικεφαλής τον Κασπάροφ, ονειρεύονται « πορτοκαλί επαναστάσεις ». Γύρω από το κόμμα του, το Ενωμένο Μέτωπο των Πολιτών (OGF), έχουν συσπειρωθεί οι φιλελεύθεροι του Iabloko του Γκ. Γιαβλίνσκι, οι εθνικιστές μπολσεβίκοι και οι σταλινικοί του Β. Ανπίλοφ, καθώς και οι ΜΚΟ του Πανρωσικού Συνεδρίου των Πολιτών, δημιουργώντας το φόρουμ « Μια άλλη Ρωσία », το οποίο χρηματοδοτείται γενναιόδωρα από το αμερικανικό Εθνικό Ιδρυμα για τη Δημοκρατία (NED), ενώ απολαμβάνει της ενεργού στήριξης της Κοντολίζα Ράις και του βρετανού πρέσβη.

Μάλιστα, τον περασμένο Αύγουστο, ο Κασπάροφ έφτασε στο σημείο να ζητήσει την εκδίωξη της Ρωσίας από την G8, λόγω της έλλειψης δημοκρατίας και του υπερβολικού κρατισμού που διακρίνουν τη χώρα. Όμως, όταν στις 16 Δεκεμβρίου αυτή η συμμαχία των δύο αντίθετων άκρων που προσανατολίζεται σε ανένδοτο αγώνα για την ανατροπή του καθεστώτος Πούτιν κάλεσε τους οπαδούς της σε συγκέντρωση διαμαρτυρίας, ανταποκρίθηκαν μόλις 2.000 άτομα...

Στις εκλογικές αναμετρήσεις που θα πραγματοποιηθούν μέσα στη διετία (βουλευτικές εκλογές τον Δεκέμβριο 2007 και προεδρικές τον Μάρτιο 2008) είναι σχεδόν σίγουρη η επικράτηση των δυνάμεων που πρόσκεινται στον Πούτιν, αλλά και η αμφισβήτηση των αποτελεσμάτων από τους αντιπάλους του, τόσο στη Ρωσία όσο και στη Δύση.

Ωστόσο, παραμένει ένα σημαντικό ερώτημα : τα δύο τρίτα των Ρώσων επιθυμούν μια τρίτη θητεία του Πούτιν, η οποία ωστόσο αποκλείεται από το υπάρχον σύνταγμα. Ταυτόχρονα, αν και ακούγονται διάφορες υποθέσεις για τα μελλοντικά καθήκοντα που θα μπορούσε να αναλάβει ο « πατέρας της σταθεροποίησης » (προεδρία του κόμματος ER [1] ή της Gazprom), πολύ δύσκολα μπορεί να φανταστεί κανείς την αποχώρησή του, πόσω μάλλον που οι διάδοχοί του εξακολουθούν να μην έχουν εμφανιστεί ακόμα.

Και ποια πολιτική θα ακολουθήσουν απέναντι στις προκλήσεις της δημογραφικής κρίσης, της ένταξης της χώρας στον ΠΟΕ και της εποχής όπου το πετρέλαιο δεν θα διαδραματίζει πλέον κυρίαρχο ρόλο ; Τι θα απογίνει το σημερινό πλήρωμα της προεδρικής πλειοψηφίας, το οποίο δεν διαθέτει πυξίδα και πραγματικό πρόγραμμα για την κοινωνία, εάν χάσει τον σημερινό καπετάνιο στο τιμόνι του σκάφους ;

Συνεπώς, το σενάριο της ήρεμης διαδοχής δεν είναι καθόλου εξασφαλισμένο : τυχόν νέοι φόνοι, οι εντάσεις με τη Δύση, τα κατορθώματα των Ηνωμένων Πολιτειών στον « αγώνα για τον εκδημοκρατισμό της ευρύτερης Μέσης Ανατολής », μια ενδεχόμενη σύγκρουση στο Νότιο Καύκασο και η « μετά Μπους εποχή » στην Ουάσιγκτον ενδέχεται να δημιουργήσουν ανατροπές. Τότε θα ξεκαθαρίσει η φυσιογνωμία του καθεστώτος και η θέση του στον κόσμο : αυτή τη στιγμή κυοφορείται μια δεύτερη « νέα Ρωσία ».

« Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία »

Notes

[1] Κεντροδεξιό κόμμα που πρεσβεύει την « εθνικά κυρίαρχη Δημοκρατία » και την « συντηρητική-φιλελεύθερη συναίνεση ». Παρά τον ετερόκλητο χαρακτήρα του, φιλοδοξεί να μετατραπεί σε « κόμμα της προεδρικής πλειοψηφίας ».


Suivre la vie du site RSS 2.0 | Plan du site | Espace privé | SPIP | squelette