monde-diplomatique.gr

Accueil du site > Le diplo en grec > Editoriaux > Κινέζικες εξαρτήσεις

Κινέζικες εξαρτήσεις

dimanche 18 septembre 2011, par Bulard Martine, [Παπακριβόπουλος Βασίλης (μτφ)]

Οι Ηνωμένες Πολιτείες δέχονται εντονότατες επιπλήξεις και χάνουν τον τίτλο του καλύτερου μαθητή της (καπιταλιστικής) τάξης, ενώ η Κίνα καλείται να επέμβει για να διασώσει τα κρατικά ταμεία και για να δώσει την απαραίτητη ώθηση στην ανάπτυξη της παγκόσμιας οικονομίας.

Ακόμα και στα πιο τρελά εθνικιστικά τους όνειρα, οι κινέζοι ηγέτες δεν θα μπορούσαν να είχαν φανταστεί πιο θεαματική ανατροπή στον ρου της ιστορίας.

Και δεν χάνουν την ευκαιρία να δίνουν μαθήματα σε αυτήν την Αμερική, « η οποία οφείλει να βρει κάποια θεραπεία για να απαλλαχθεί από την εξάρτησή της από το χρέος » (Xinhua, 7 Αυγούστου 2011). Μάλιστα, το Πεκίνο τονίζει ότι « έχει κάθε δικαίωμα να απαιτήσει από τις Ηνωμένες Πολιτείες να ασχοληθούν με σοβαρότητα με το διαρθρωτικό τους πρόβλημα ». Οποιος βάζει τα χρήματα έχει και το δικαίωμα να θέτει τους όρους του. Και η Κίνα έχει αποδειχθεί έως τώρα ιδιαίτερα γενναιόδωρη : έχει ήδη συσσωρεύσει 1,17 τρισεκατομμύρια δολάρια σε ομόλογα του αμερικανικού Δημοσίου• το συγκεκριμένο ποσό, το οποίο είναι αντίστοιχο με τον πλούτο που παράγει η Ρωσία, έχει μετατραπεί σε οικονομικό όπλο, το οποίο η Κίνα χρησιμοποιεί πολιτικά, θέτοντας τους Δυτικούς ενώπιον των συνεπειών των τρομερών λαθών τους.

Ομως δεν πρέπει να πιστεύει κανείς ότι στο παιχνίδι η Κίνα βρίσκεται απομονωμένη. Σε αυτήν την περιοχή, κάθε άλλο παρά έχει σβήσει η ανάμνηση της κρίσης του 1997 και των μέτρων που είχε επιβάλει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Ο πρώην πρεσβευτής της Σιγκαπούρης Κισόρε Μαχμπουμπάνι προέβη στην εξής παρατήρηση, η οποία περιέχει αρκετή δόση ειρωνείας : « Ολες οι συμβουλές που δόθηκαν στις ασιατικές χώρες (την περίοδο 1997-1998) αγνοήθηκαν από τη Δύση ». [1] Ετσι, στις 9 Αυγούστου, παρά τις εντάσεις που πυροδοτούνται από τις εδαφικές αμφισβητήσεις και διεκδικήσεις στη Θάλασσα της Κίνας, οι χώρες της Ενωσης των Εθνών της Νοτιοανατολικής Ασίας (ASEAN) έδωσαν έμφαση στον συμπληρωματικό χαρακτήρα των ασιατικών οικονομιών. Οσο ενοχλητικός και αλαζονικός κι αν είναι ο γείτονάς τους, διαθέτει τεράστια ρευστότητα.

Ωστόσο, η Κίνα, η οποία κάνει πολύ συχνά λόγο για εξάρτηση, έπρεπε επίσης να ασχοληθεί και λίγο με τα του οίκου της όσον αφορά το συγκεκριμένο ζήτημα. Γιατί κι αυτή είναι εξαρτημένη από το χρέος, από το αμερικανικό χρέος, το οποίο της επιτρέπει να επενδύει χωρίς ιδιαίτερο ρίσκο τα χρηματοοικονομικά της πλεονάσματα και να συνεχίζει να εξάγει τα προϊόντα της σε πελάτες που τα αγοράζουν δανειζόμενοι. Βέβαια, αν και κατέχει μονάχα το 8,1% του αμερικανικού χρέους, δεν παύει να είναι ο πρώτος ξένος δανειστής, μπροστά από την Ιαπωνία (6,4%). Χωρίς αμφιβολία, η κατάσταση αυτή της δίνει μεν δικαιώματα, αλλά της επιβάλλει και ορισμένους περιορισμούς και υποχρεώσεις. Αν σταματήσει να αγοράζει αμερικανικά ομόλογα και το δολάριο σημειώσει πτώση, τότε η αξία των τεράστιων συναλλαγματικών αποθεμάτων της σε δολάρια θα ξεφουσκώσει σαν μπαλόνι.

Καθώς η Κίνα δεν θέλει -αλλά και δεν μπορεί- να χρησιμοποιήσει παρόμοιο χρηματοοικονομικό όπλο, προσπαθεί να απεμπλακεί από την εξάρτηση αυτή διεθνοποιώντας το νόμισμά της, γεγονός που περιορίζει τα προνόμια του δολαρίου. Αυξάνει τις δυνατότητες αγοράς ομολόγων του κινεζικού κράτους σε γιουάν από το χρηματιστήριο του Χονγκ Κονγκ. Βέβαια, δεν είναι και η καλύτερη μέθοδος για να βγει το σύστημα από την καταστροφική θέση στην οποία βρίσκεται.

Εξάλλου, καθώς το Πεκίνο είναι πεπεισμένο ότι στο μέλλον οι προοπτικές για την εξαγωγή των προϊόντων του θα περιοριστούν, προσπαθεί επίσης να επαναπροσανατολίσει την οικονομία του προς την εσωτερική αγορά κι έχει ήδη δρομολογήσει βαθύτατες δομικές αλλαγές : αυξήσεις μισθών, καθιέρωση ελάχιστης σύνταξης για όλους κ.λπ. Βέβαια, δεδομένου ότι οι προσπάθειες υλοποιούνται με αργούς ρυθμούς και δημιουργούν υπερβολικά μεγάλες ανισότητες, η επιτυχία του εγχειρήματος κάθε άλλο παρά δεδομένη είναι.

Εάν οι δυτικές χώρες πιστεύουν ότι η ανατίμηση του γιουάν και η πιθανή αύξηση των κινεζικών εισαγωγών θα αποδειχθούν αρκετές για να εξασφαλίσουν την ανάκαμψη και της δικής τους οικονομίας, τότε πλανώνται. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για την περίπτωση χωρών όπως η Γαλλία, στις οποίες εντείνεται η αποβιομηχάνιση : ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που ευθύνονται για το γαλλικό έλλειμμα του ισοζυγίου πληρωμών είναι « η παραγωγή της γαλλικής αυτοκινητοβιομηχανίας που πραγματοποιείται στο εξωτερικό » και επανεισάγεται στη χώρα. [2]

Notes

[1] Banyan, « What’s Schadenfreude in Chinese ? », « The Economist », Λονδίνο, 20 Αυγούστου 2011.

[2] Μελέτη η οποία αναφέρεται από τον Charles Guay, « Il y a dix ans, la France était encore à l’équilibre », « Les Echos », Παρίσι, 5 Αυγούστου 2011.


Suivre la vie du site RSS 2.0 | Plan du site | Espace privé | SPIP | squelette